CheckStat
Sint Jozef, de heilige van het gewone

 

Sint Jozef, de heilige van het gewone

De heilige Jozef was een sterk en zwijgzaam type. Hij zei weinig en doet veel door gewoon dáár te zijn waar hij was en door zichzelf te zijn. Jozef is de rechtvaardige, de arbeider, de voedstervader, de betrouwbare, de beschikbare.

Jozef spreekt door zijn dagelijkse arbeid, hij is timmerman. In zijn alledaagsheid is Christus aanwezig. Zoals Maria die in haar hart de zaken overwoog stond Jozef naast haar paraat in stilte. Op deze wijze komt Christus tot hem, tot Maria en tot ons.

Christus was Jozefs leven diep binnengedrongen wanneer het leek dat God hem aan een drama had overgeleverd: zijn verloofde, Maria, was zwanger en niet van hem. Jozef lijdt in stilte. Lawaai, activisme, opstandigheid bedekken innerlijke wonden en misschien daarom zijn we soms een beetje bang voor stilte in onze wereld.

Jozef beantwoordt aan de crisis van Maria’s zwangerschap op rechtvaardige en liefdevolle wijze. Hij besloot van Maria te scheiden om niet in een leugen te leven; dit is gerechtigheid. En hij zou dat in stilte doen, uit respect voor Maria en dat is liefde ( Mt. 1, 19).

De boodschap van de engel begint zoals gebruikelijk met een ‘vrees niet’. De vreze des Heren is het begin van de wijsheid maar niet het einde. Vrees is er om overwonnen te worden door de liefde (Joh. 4,18).

De engel verkondigt goed nieuws: dat dit ogenschijnlijke drama het werk van God was. God bevestigt door deze openbaring dat deze Christus niet van een menselijke maar van een goddelijke Vader afkomstig is.

Jozef zorgt voor Maria en Jezus onderweg naar Betlehem, in de schuilplaats bij de geboorte en in Egypte waar hij verblijft uit vrees voor een wrede Herodes. Maar Jozef kon slechts een ezel financieren, geen paard. Hij kon geen plaats in de herberg betalen, slechts een stal. Hij had zich een mislukkeling kunnen voelen zoals velen dat denken wanneer ze hun gezin niet ‘het allerbeste’ kunnen geven. En toch kijk maar hoe goed het met Maria en Jezus ging onder de zorgen van Jozef.

Het werk van Jozef was voor Jezus en Maria en niet voor zichzelf. Hij was geen ‘workaholic’. Hij is niet altijd in de timmermanswinkel maar hij is altijd klaar voor zijn gezin die voor hem de weg naar God is.

Satan kan deze eenvoudige man niet verslaan. Satan inspireert Herodes de onnozele kinderen te vermoorden, zoals hij tegenwoordig de moderne holocaust van abortus, klonen van mensen en experimenten met embryo’s inspireert. En Satan faalt omdat Jozef Gods engel gehoorzaamt en voor zijn gezin zorgt. Twee gewone daden die sterker zijn dan de krachten van de hel[1]. Zal dit niet de reden zijn dat juist deze twee traditionele waarden vandaag de dag het meest aangevallen worden?

Wanneer het gevaar wijkt, neemt Jozef zijn gezin terug naar huis. “Thuis” is voor ons christenen een heilig woord dat symbool staat voor de hemel. Thuis terugkeren was voor Jozef op ruwe wijze uitgesteld maar hij was geduldig genoeg om God niet vooruit te lopen. Het reizen naar en het wonen in een vreemd land was geen pret voor hen maar een echte beproeving.

Als Jozef minder gehoorzaam was geweest zouden Maria en Jozef het misschien niet overleefd hebben. De poorten van de hel kunnen de kerk niet overweldigen (Mat. 16, 18). Maar dezelfde voorzienigheid die dit doel wil bereiken wil ook de middelen ervoor aanwenden: onze trouw, onze vrije keus, ons vertrouwen en onze gehoorzaamheid, zoals Jozef deed.

Jozef komt weer in beeld 12 jaar later wanneer Jezus verdwaalt en weer teruggevonden wordt in de tempel. Hij deelde met Maria in het verdriet van het verlies en in de vreugde van de terugvinding. Zoals we dat ook doen wanneer we Jezus verliezen door onze ongehoorzaamheid en dan weer terugvinden in de verzoening van de Biecht. Wij vinden Jezus in zijn Kerk, waar Hij bezig is met de zaken van zijn Vader, ook in onze dagen.

De rest van Jozefs leven is even stil als de stille jaren van het leven van Jezus. Het laatste wat de Schrift ons over Jozef vertelt is dat Christus aan hem en aan Maria onderworpen was; en dat Jezus opgroeide en toenam in welgevalligheid bij God en bij de mensen (Luc. 2, 51-52). Gehoorzaamheid is een spijs. Christus groeide op in gehoorzaamheid en oefende eerst tegenover Maria en Jozef de weg van de gehoorzaamheid die Hij later zou verkondigen (Joh. 4,34).

Het eenvoudige mysterie van elke heiligheid ligt in het ‘uw wil geschiede’ van Maria. De Zoon van God leerde de gehoorzaamheid van het lijden in Calvarië omdat Hij dat eerst in Nazaret had geleerd. Het opvoeden van kinderen door de ouders is geestelijk tuinieren.

Jozef neemt deel samen met Maria aan het werk van de verlossing. En wij doen dat ook door de waardigheid van ons dagelijkse werk en de gehoorzaamheid die de wereld helpen verlossen. Het zijn onze daden uit liefde tot God en tot onze naaste die de mensen kunnen helpen om naar de hemel te gaan.

We blijven vaak, zoals de engelen, ongeziene acteurs achter de schermen van het toneelstuk. We helpen met het podium, de verlichting en andere onopvallende maar noodzakelijke taken die bij de uitvoering van de verlossing horen.

De heilige Jozefmaria Escrivá heeft een grote impuls gegeven aan de devotie van vele gelovigen tot de Heilige Jozef. Hij heeft hem steeds een plaats gegeven naast Maria zelfs in de eigen voornaam. “Men zou kunnen zeggen – verklaarde Paus Johannes II na de heiligverklaring – dat hij de heilige van het gewone was. Hij was ervan overtuigd dat voor iedereen die vanuit het geloof leeft, alles een gelegenheid is tot een ontmoeting met God”[2].

 


[1] Peter Kreeft, The Meaning of Christmas: Look Deeper. National Catholic Register, dec. 1986.

[2] Toespraak Paus Johannes Paulus II, 7 oktober 2002.